آرشیو آذر ۱۳۹۴

جاری در زندگی، جاودان در قصه

یکشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۴

فرخنده حاجی زاده

(دکتر سیمین دانشور، شهرزاد قصه‌ی نوین ایران)

در اردیبهشت ماه سالی در شهری از شهرهای ایران دختری دیده به جهان گشود که قرار بود در آینده نامش به عنوان اولین زن قصه‌نویس در ساحت ادبی ایران ثبت شود. مهم نیست که «سیمین دانشور» شاگرد مدرسه‌ی مهرآیین بود یا فرزند چندم خانواده‌ی حکمت و دانشور و یا در امتحانات نهایی دوره‌ی متوسطه شاگرد اوّل سراسر کشور شد. حتا مهم نیست که در عصر انفجار اطلاعات و با این که سیمین از معتبرترین دانشگاه کشورش (دانشگاه تهران) در زمانه‌ی خود دکترا گرفت و سال‌های بسیاری از عمرش را در همین دانشگاه صرف تدریس و تحقیق کرد، هنوز درِ کلاس‌های ادبیات بر روی آثار او و هم‌فکرانش بسته است و دانشجویان ما ادبیات را هم‌چون گذشته به شکل و شیوه‌ی دست نخورده‌ی میراث باستانی می‌آموزند. ادامه مطلب …

نقد رضا خندان بر قصه وهم سبز

یکشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۴

از مجموعه خلاف دموکراسی

رضا خندان (مهابادی)

جهان کودکان، تا به آنجایی که به خودشان مربوط می‌شود، جهان سادگی و سرراستی است و هنگامی که روایتِ جهان‌شان به خود آن‌ها سپرده می‌شود، حتّی برای بیان عجیب‌‌ترین خیالات‌شان، از زبانی ساده استفاده می‌کنند. پیچیدگی‌ها و نامفهومی‌ها احتمالی در روایت آن‌ها نه به جهان خودشان که به جهان بزرگ‌‌تر و نوع رابطه‌اش با جهان کودکان مربوط می‌شود.

داستانِ «وهم سبز» روایتی است از «بلوغ» یک دختربچه؛ بلوغی جسمانی و ذهنی. این، به خودی خود، امری داستانی نیست. همه‌ی کودکان به بلوغ جسمی و ذهنی می‌رسند و مرحله‌ی کودکی را پشت سر می‌گذارند. اما شخصیت اصلی این داستان با شرایط ساخته و مخصوص جهان بزرگ‌‌تر‌ها «بلوغ» دردناک، هول‌آور و خشونت ‌باری دارد. همین نکته، که درون‌مایه‌ی داستان نیز هست، روایت دخترک را داستانی کرده است. صفت‌هایی چون «دردناک»، «هول‌آور». «خشونت‌بار» که من در مورد ویژِگی‌ بلوغ دخترک داستان به کار بردم، در لایه‌ی بیرونی داستان و در نظر اوّل به چشم نمی‌آیند و باید نیز چنین باشد؛ چرا که راوی کودکی ۱۳- ۱۲ ساله است و با ذهن و زبان ساده‌ی خود جهان خویش را روایت می‌کند. گذشته از این، کسانی که چنین شرایطی را برای او رقم زده‌اند از نزدیکان و بستگان او هستند: مادر، برادر، پدر… وجود چنین رابطه‌ای میان راوی و آن دیگران، بسیاری از برخوردها و خشونت‌ها را در ذهن او امری عادی و حتی محق جلوه‌گر می‌سازد.

ادامه مطلب …

گفتگوی مجتبی صولت‌پور با فرخنده حاجی‌زاده

یکشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۴

به زندگی از پشت ویترین نگاه نکرده‌ام

مجتبی صولت‌پور

شما چند دهه است که حضور موثر و فعالی در حوزه‌ی کتاب و نشر دارید. اگر تاریخ چاپ اولین کتاب‌تان را ملاک بگیریم، (۱۳۷۳- خاله‌ی سرگردان چشم‌ها)، اکنون بیست سال است که می‌نویسید و به چاپ می‌سپارید، هم‌چنین در نشر ویستار بستری را فراهم کردید برای چاپ شعر مدرن فارسی. حالا بعد از دو دهه فعالیت، فرخنده حاجی‌زاده خودش را بیش‌تر چکاره می‌داند؟ داستان‌نویس، شاعر و یا کتابدار؟

ادامه مطلب …

عبرت

یکشنبه ۲۹ آذر ۱۳۹۴

سر نترسی داشت

جدا شد

بی‌هیچ خصومتی

عبرت شیوع پیداکرد